Groen gas uit mest op boerderij HJ ten Kate

Bron: Meppeler Courant / Peter Nefkens • 3 september 2022

Unieke samenwerking bij groengasproductie in De Wolden is ook gunstig voor stikstofuitstoot en een goed voorbeeld voor de rest van Nederland

De realisatie van een mono-mestvergister op het terrein van veehouder Henkjan ten Kate in Veeningen is weer een stap dichterbij gekomen nu de leden van partner ReestdalEergie unaniem akkoord zijn gegaan met deelname.

Het project kan als voorbeeld dienen voor de rest van het land om zo twee vliegen in één klap te slaan: de uitstoot van de gehate stikstof fors omlaag brengen én groen gas produceren ter vervanging van aardgas. Er zijn al verschillende politici met landbouw in hun portefeuille komen kijken in Veeningen. „Ze vonden het een superidee, maar ik schrok ervan hoe weinig zij weten over de landbouw”, zegt Ten Kate.

Er werken vijf partners samen in het project, waar een aparte BV voor moet worden opgericht. Dankzij energiecoöperatie ReestdalEnergie, de gemeente De Wolden, de provincie Drenthe en N-TRA, onderdeel van netwerkbedrijf RENDO, wordt het project financieel haalbaar. „Het valt of staat nog wel met de toekenning van de SDE-subsidie, maar dat gaat wel lukken”, weet Ten Kate zeker.

Stal van de toekomst

Ten Kate reduceert de uitstoot op zijn bedrijf met ruim vijftig procent en levert groen gas aan de samenleving. De verwachting is dat de productie van duurzaam gas volgend jaar van start kan gaan. Hij heeft het aantal koeien naar ruim 150 uitgebreid en wil op termijn het aantal varkens van 420 naar 750 laten groeien. Dat levert dat 8000 kub mest per jaar op, wat goed is voor een veelvoud aan groen gas. „We zijn op het bedrijf bezig met de stal van de toekomst. Dan halen we een paar keer per dag de mest uit de stal en stoppen deze direct in de vergister. Er zijn op dat vlak heel veel ontwikkelingen gaande, maar voordat we die stal bouwen, moet eerst de vergister draaien”, benadrukt de agrariër.

Voorzitter Klaas Blanksma van ReestdalEnergie toont zich enthousiast over het project en wijst erop dat gebruik wordt gemaakt van een nieuw type mono-mestvergister. Het unieke van dit project is dat de vergister op deze kleine schaal geen hinder geeft voor de omgeving, een vermindering van de stikstofuitstoot in de vorm van ammoniak en de productie van duurzaam gas als een alternatief voor aardgas. 

Haalbaarheidsonderzoek

Een haalbaarheidsonderzoek, uitgevoerd door BronnenVanOns en gefinancierd door gemeente, provincie, N-TRA en Ten Kate zelf, heeft uitgewezen dat het ook op deze kleinschalige manier, op een middelgroot veebedrijf mogelijk is een hoeveelheid groen gas te produceren, die gelijk is aan het gemiddelde gebruik van 75 tot 100 huishoudens. Tegelijkertijd wordt een fors verminderde uitstoot van stikstof gerealiseerd. Henkjan ten Kate is blij dat inwoners mee gaan profiteren van het project. On dat licht noemt hij de naam van Gerard Rijker, die vanuit de bevolking hard aan het project heeft getrokken. „Ook op het moment een paar jaar geleden toen het allemaal leek te mislukken”, zegt Ten Kate.

De ledenvergadering van de vrijwilligersorganisatie ReestdalEnergie heeft eerder deze maand unaniem groen licht gegeven voor financiële deelname aan dit project op basis van 50-50 met Ten Kate. De coöperatie streeft ernaar het groengas ook betaalbaar te maken voor de inwoners van De Wolden. Dat gebeurt vanuit het principe ‘lokaal geproduceerd, lokaal geconsumeerd en lokaal geprofiteerd’ met als doel een door de omgeving gedragen energietransitie. In dit geval gaat het om de vervanging van aardgas voor duurzaam gas.

Zo duurzaam mogelijk

Voor Ten Kate is het van belang om te streven naar een zo duurzaam mogelijke bedrijfsvoering met zo min mogelijk uitstoot van stikstof. De gemeente streeft ernaar om in 2030 in De Wolden evenveel groen gas te produceren als de gezamenlijke inwoners verbruiken. Daartoe hebben ze enkele jaren geleden een convenant gesloten met gasnetwerkbeheerder RENDO.

Voor de provincie is het belangrijk dat het project een succes wordt, omdat het zo als voorbeeld kan dienen voor andere middelgrote veebedrijven. Die kunnen dan ook op deze manier hun stikstofuitstoot beperken en tegelijk een bijdrage leveren aan een goed alternatief voor aardgas.

Foto: Felicitaties van Klaas Blanksma van ReestdalEnergie (links) voor Henkjan ten Kate (rechts)